Yabancılara Türkçe Öğretiminde Türk Halk Bilimi ve Türk Halk Edebiyatı Unsurlarının Kullanımı: Türkiye Maarif Vakfı B1 Düzeyi Ders Kitabı Örneği
Author :
Abstract
Bu çalışma, yabancılara Türkçe öğretiminde kültür aktarımının önemli bir boyutunu oluşturan Türk halkbilimi ve Türk halk edebiyatı unsurlarının ders materyallerindeki kullanımını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın inceleme materyalini, Türkiye Maarif Vakfı tarafından hazırlanan Maarif Türkçe öğretim setinin B1 düzeyi ders kitabı oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmış; ders kitabında yer alan halk bilimi ve halk edebiyatı unsurları ünite temelli bir yaklaşımla tespit edilerek betimlenmiştir.
Elde edilen bulgular, Türk halk bilimi ve Türk halk edebiyatı unsurlarının kitapta üniteler arasında farklı yoğunluklarda yer aldığını göstermektedir. Özellikle üçüncü ünitede Ramazan ve bayram gelenekleri, toylar, şenlikler, festivaller ve Karagöz-Hacivat gölge oyunu gibi unsurların yoğun biçimde kullanıldığı görülmektedir. Sekizinci ünitede ise masal ve efsane türlerine ait metinler belirgin biçimde yer almaktadır. Birinci, ikinci, dördüncü ve yedinci ünitelerde halkbilimi unsurları daha çok sözlü kültüre ait kalıp ifadeler, gündelik yaşam pratikleri ve toplumsal değerleri yansıtan söylemler aracılığıyla sunulmuştur. Beşinci, dokuzuncu ve onuncu ünitelerde ise halkbilimi ve halk edebiyatı unsurlarının sınırlı düzeyde yer aldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak Maarif Türkçe B1 ders kitabında kültürel unsurların seçici fakat dikkatli bir yaklaşımla ele alındığı görülmektedir.
Keywords
Abstract
This study aims to examine the use of Turkish folklore and Turkish folk literature elements—one of the significant dimensions of cultural transmission in teaching Turkish as a foreign language—in instructional materials. The research material consists of the B1-level coursebook of the Maarif Turkish Teaching Set prepared by the Türkiye Maarif Foundation. Adopting a qualitative research design, the study employs the document analysis method. Folklore and folk literature elements identified in the coursebook were analyzed and described through a unit-based approach.
The findings reveal that elements of Turkish folklore and folk literature are distributed across the units with varying degrees of intensity. In particular, the third unit prominently features cultural elements such as Ramadan and holiday traditions, toys (ceremonial gatherings), festivities, festivals, and the Karagöz-Hacivat shadow play. In the eighth unit, texts belonging to the genres of folktales and legends are presented extensively. In the first, second, fourth, and seventh units, folklore elements are mainly conveyed through formulaic expressions of oral culture, everyday life practices, and discourses reflecting social values. Conversely, the fifth, ninth, and tenth units include folklore and folk literature elements at a relatively limited level. Overall, the findings indicate that cultural elements in the Maarif Turkish B1 coursebook are addressed through a selective yet careful approach.
